ऐतिहासिक माहिती

नवानगर (भानघर) हे रत्नागिरी जिल्ह्यातील दापोली तालुक्यात वसलेले कोकणातील एक जुने वसतीस्थान आहे. या गावाचा इतिहास शेतीप्रधान जीवनपद्धती, कोकणची नैसर्गिक रचना आणि ग्रामसंस्कृती यांच्याशी जोडलेला आहे. पूर्वी या परिसरात दाट जंगल, सुपीक माती आणि मुबलक पावसामुळे मानवी वस्ती हळूहळू विकसित झाली. “नवानगर” हे नाव पुढील काळात नव्याने विकसित झालेल्या वस्तीमुळे प्रचलित झाले, तर “भानघर” ही उपनावाची ओळख गावातील जुन्या घरवस्ती, शेतजमिनी किंवा स्थानिक प्रथेवरून आली असल्याचे मानले जाते.. ब्रिटिश काळात गावातील जमीन महसूल व्यवस्था, शेती आणि स्थानिक स्वराज्याची रचना अधिक ठोस झाली. स्वातंत्र्यानंतर ग्रामपंचायतीच्या स्थापनेमुळे रस्ते, शाळा, पाणीपुरवठा आणि सार्वजनिक सुविधा यांचा विकास झाला. आजही गावात परंपरागत सण-उत्सव, लोककला आणि धार्मिक प्रथा जपल्या जातात.